Ο κερατόκωνος είναι νόσος του κερατοειδούς, ανήκει στις κερατεκτασίες και χαρακτηρίζεται από υπέρμετρη αύξηση της καμπυλότητας-παραμόρφωση του σχήματος-λέπτυνση του κερατοειδούς , ο οποίος τείνει να πάρει ένα σχήμα κωνικό με την κορυφή να προβάλει κεντρικά ή συνήθως παράκεντρα στο κάτω τριτημόριο του. Στην εκδήλωση της νόσου κυρίαρχο ρόλο παίζουν γενετικοί , ορμονικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες καθώς και η κληρονομικότητα.
Η συχνότητα εμφάνισης στο γενικό πληθυσμό στην Ελλάδα υπολογίζεται περίπου σε 2/1000 , ενώ οι κερατοκωνικοί ασθενείς αριθμούν στον ελληνικό χώρο περί τους 20000. Η έναρξη της νόσου τοποθετείται περίπου στην εφηβεία ή στην αρχή της ενήλικης ζωής και αφορά συνήθως και τους δύο οφθαλμούς με την ίδια ή άλλοτε άλλη εξέλιξη.
Σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της πάθησης έχει η έγκαιρη διάγνωση και ο τακτικός οφθαλμολογικός έλεγχος των παιδιών σχολικής και προσχολικής ηλικίας. Ο έλεγχος αυτός πέρα από τις καθιερωμένες οφθαλμολογικές εξετάσεις , περιλαμβάνει και εξειδικευμένα tests – τοπογραφία και τομογραφία του κερατοειδούς- που αφορούν τόσο την πρόσθια όσο και την οπίσθια επιφάνεια του κερατοειδούς.
Το βασικό σύμπτωμα της νόσου είναι το θάμβος όρασης λόγω του υψηλού αστιγματισμού που προκαλείται , στις περισσότερες περιπτώσεις σε συνδυασμό με μυωπία . Επίσης συχνά παρατηρείται και αυξημένη ευαισθησία στο φως.
Στα αρχικά στάδια της νόσου και όσο υπάρχει σταθερότητα και η δομική ακεραιότητα του κερατοειδούς είναι καλή , η κατάσταση αντιμετωπίζεται με τη χρήση των κατάλληλων διορθωτικών γυαλιών , ή με τη χρήση ειδικών ημίσκληρων κερατοκωνικών φακών επαφής.
Σε επόμενα στάδια όπου εμφανώς η κατάσταση εξελίσσεται και μάλιστα με αυξανόμενη ταχύτητα , έχουμε πλέον τη δυνατότητα να ανακόψουμε αυτήν την εξέλιξη με μία σχετικά καινούργια τεχνική , τη διασύνδεση κολλαγόνου ( corneal cross linking ).Η τεχνική αυτή συνίσται στη συνδυαστική δράση σταγόνων ριβοφλαβίνης (βιταμίνη Β12) και υπεριώδους ακτινοβολίας με τελικό αποτέλεσμα τον πολλαπλασιασμό -αύξηση-ισχυροποίηση των δεσμών κολλαγόνου που είναι το βασικό δομικό συστατικό του κερατοειδούς.
Σε προχωρημένα στάδια της νόσου-σοβαρό κερατόκωνο , όπου ο κερατοειδής έχει υποστεί πλέον μη αναστρέψιμες δομικές βλάβες με συνέπεια τη μη λειτουργική όραση , η θεραπεία είναι χειρουργική και συνίσταται σε διαμπερή κερατοπλαστική-μεταμόσχευση κερατοειδούς με πάρα πολύ καλά αποτελέσματα για τον ασθενή.
Η Παγκόσμια Ημέρα Κερατόκωνου (World Keratoconus Day) γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 10 Νοεμβρίου, με πρωτοβουλία της παγκόσμιας οφθαλμολογικής κοινότητας.
